Pijn onder de voorvoet, waar komt het vandaan en wat helpt?

Het voelt alsof u op een steentje loopt, of alsof de bal van uw voet brandt na een dag op de been. Pijn onder de voorvoet is een van de klachten die we in de praktijk het vaakst zien. Het overkomt de hardloper die zijn kilometers opvoert net zo goed als iemand die de hele dag achter een toonbank staat. Vaak begint het onschuldig, met een beetje zeurderigheid aan het eind van de dag, en wordt het langzaam erger. In deze blog leest u waar de pijn vandaan komt, wat u zelf kunt doen en wanneer een podotherapeut kan helpen.

Wat is pijn onder de voorvoet?

In de voorvoet liggen vijf middenvoetsbeentjes. De koppen van die beentjes vormen samen de bal van de voet: het deel waarover u bij elke stap afzet. Pijn op die plek heet metatarsalgie. Dat is eigenlijk een verzamelnaam. Het zegt waar de pijn zit, niet waardoor hij komt.

Normaal verdeelt de voorvoet de druk over alle koppen. Bij metatarsalgie komt er te veel druk op één of meer koppen terecht, meestal die van het tweede, derde of vierde middenvoetsbeentje. Het weefsel eromheen raakt geïrriteerd, en soms ook het gewricht naar de teen. Onder de koppen ligt een vetkussen dat schokken opvangt. Met de jaren wordt dat kussen dunner, waardoor u de druk eerder voelt. Zie de pagina over metatarsalgie voor meer achtergrond.

Wat zijn de symptomen?

De meeste mensen beschrijven een brandend, stekend of zeurend gevoel onder de bal van de voet. Anderen zeggen dat het voelt alsof er een plooi in hun sok zit. De pijn bij lopen neemt toe naarmate u langer op de been bent, en is erger op blote voeten, op een harde vloer of in schoenen met een dunne zool.

Wat u ook kunt zien of voelen:

• eelt onder de voorvoet, een teken dat daar te veel druk staat;
• tenen die krom gaan staan, zoals klauwtenen of hamertenen;
• pijn die zakt als u de schoen uittrekt en de voet even rust geeft.

Twee situaties vragen extra aandacht. Heeft u tintelingen of een doof gevoel tussen twee tenen, vaak de derde en vierde? Dan kan er een zenuw geïrriteerd zijn (Mortonse neuralgie). En heeft u pijn op één plek op een middenvoetsbeentje, met zwelling, die ontstond nadat u meer bent gaan lopen of sporten? Dan kan het om een vermoeidheidsbreuk gaan. Laat dat eerst door de huisarts beoordelen.

Wat zijn de oorzaken?

Pijn onder de voorvoet heeft bijna altijd te maken met drukverdeling: er komt te veel druk op een te klein stukje voet. Dat kan verschillende oorzaken hebben, en vaak spelen er meer tegelijk.

Schoenen zijn een bekende boosdoener. Een hak verplaatst uw gewicht naar voren, en hoe hoger de hak, hoe meer druk er op de voorvoet komt. Een smalle neus duwt de tenen samen en een harde, dunne zool dempt weinig.

De vorm van uw voet speelt ook mee. Bij een spreidvoet waaiert de voorvoet uit en zakken de middelste koppen naar beneden. Bij een holvoet rust uw gewicht vooral op de hiel en de voorvoet, met weinig contact daartussen. Kromme tenen trekken het vetkussen naar voren, weg van de plek waar het nodig is. En bij een scheve grote teen (hallux valgus) neemt de grote teen minder gewicht op, zodat de rest van de voorvoet meer moet dragen.

Verder zien we het vaker bij hardlopers en mensen die veel springen, bij overgewicht en bij het ouder worden.

Wat kunt u zelf doen?

Bij lichte klachten kunt u zelf veel doen. Begin bij uw schoenen, want daar is vaak de meeste winst te halen.

Kies schoenen die de voorvoet ruimte geven

Een goede schoen voor pijnlijke voorvoeten heeft een lage hak, een brede neus waarin uw tenen vrij kunnen bewegen en een zool die schokken dempt. Een zool die aan de voorkant iets omhoog loopt (een afwikkelzool) helpt ook, omdat de voet dan minder hoeft te buigen bij het afzetten. Strik uw veters zo dat de voet niet in de schoen naar voren schuift. Hakken hoeft u niet voorgoed weg te doen, maar beperk ze tot korte momenten zolang u klachten heeft.

Verminder tijdelijk de belasting

Lange wandelingen, hardlopen en springen kunt u beter even afwisselen met fietsen of zwemmen. Na een drukke dag kan koelen met een coldpack in een handdoek de pijn verlichten, een kwartiertje is genoeg.

Een voorvoetkussentje proberen

Bij de drogist of apotheek zijn zachte kussentjes te koop die u in de schoen legt. Let op de plaats: het kussentje moet net achter de pijnlijke koppen liggen, niet eronder. Zo tilt het de beentjes iets op en verdeelt het de druk. Ligt het op de verkeerde plek, dan kan het de pijn juist erger maken.

Oefen uw voet- en kuitspieren

Stijve kuiten zorgen voor meer druk op de voorvoet. Rek uw kuiten een paar keer per dag tegen een muur. Oefen ook de kleine voetspieren, bijvoorbeeld door met uw tenen een handdoek naar u toe te trekken.

Heeft u veel eelt onder de voorvoet? Laat dat weghalen door een medisch pedicure. Dat lost de oorzaak niet op, maar het loopt wel prettiger.

Wanneer kan een podotherapeut helpen?

Wordt de pijn na een paar weken niet minder, of komt hij steeds terug? Dan kan een podotherapeut uitzoeken waar de druk precies te hoog is en waarom. Met een dynamische voetscan zien we tijdens het lopen welke koppen te veel te verduren krijgen. U ziet de beelden zelf mee op het scherm.

Op basis van die meting en het lichamelijk onderzoek kunnen we een steunzool ontwerpen die de druk anders verdeelt. Vaak zit daar een verhoging in, een pelotte, die de middenvoetsbeentjes ondersteunt en de koppen ontlast. Onze zolen worden 3D-geprint, zodat de correctie precies op de goede plek zit. Bij kromme tenen kan een teenorthese helpen, en u krijgt schoenadvies dat past bij uw voet.

Veelgestelde vragen over voorvoetpijn

Gaat pijn onder de voorvoet vanzelf over?

Soms wel, als u de oorzaak wegneemt, bijvoorbeeld door andere schoenen te dragen. Blijft de oorzaak bestaan, dan komt de pijn meestal terug.

Wat is het verschil met Mortonse neuralgie?

Bij metatarsalgie zit de pijn onder de koppen van de middenvoetsbeentjes. Bij Mortonse neuralgie is een zenuw tussen twee tenen geïrriteerd. Dat geeft vaker tintelingen, een doof gevoel of een schietende pijn richting de tenen.

Kan ik met een steunzool nog hakken dragen?

In een schoen met een lage hak meestal wel. Voor hoge hakken is weinig ruimte, en een hoge hak zorgt hoe dan ook voor veel druk op de voorvoet.

Is een gelzooltje uit de winkel genoeg?

Bij lichte klachten kan het verlichting geven. Het verdeelt de druk alleen niet gericht, dus bij aanhoudende pijn is het vaak niet genoeg.

Laat uw voorvoet onderzoeken

Heeft u al langer pijn onder de voorvoet? Maak een afspraak bij Podotherapie Bonnema in Eindhoven of Someren. U heeft geen verwijzing nodig. Bel 06 159 200 03 of plan een afspraak via de contactpagina.