Platvoeten en klachten, wanneer zijn platvoeten een probleem?

“Ik heb platvoeten, komt het daardoor?” Die vraag krijgen we vaak, van mensen met pijnlijke voeten maar ook met pijn in de enkels, knieën of zelfs de rug. Het eerlijke antwoord is: soms wel, soms niet. Heel veel mensen hebben platvoeten en lopen daar hun hele leven probleemloos op. Bij anderen zorgen platvoeten voor klachten omdat de voet bij elke stap te ver doorzakt. In deze blog leest u welke soorten platvoeten er zijn, wanneer platvoeten klachten geven en wat u eraan kunt doen.

Wat zijn platvoeten?

Van een platvoet spreken we als het voetgewelf, de boog aan de binnenkant van de voet, laag staat of helemaal plat op de grond ligt. Vaak kantelt de hiel daarbij wat naar binnen. Die combinatie heet een knikplatvoet of doorgezakte voet.

Er zijn twee soorten. De meest voorkomende is de soepele platvoet. Als u op uw tenen gaat staan, komt de voetboog weer tevoorschijn. Dit is meestal aanleg en vaak onschuldig. De tweede soort is de stugge platvoet, waarbij de boog ook op de tenen plat blijft. Die komt minder vaak voor en heeft een andere oorzaak, zoals vergroeide botjes in de voet of slijtage. Een stugge platvoet laten we altijd goed onderzoeken.

Bij volwassenen kan een voet ook later in het leven platter worden. Dat gebeurt soms aan één kant, bijvoorbeeld als de pees aan de binnenkant van de enkel verzwakt raakt.

Wanneer geven platvoeten klachten?

Platvoeten op zich zijn geen ziekte. Ze worden een probleem als de voet bij het lopen te ver doorzakt en daardoor spieren, pezen en gewrichten overbelast raken. Dat merkt u aan:

• vermoeide of pijnlijke voeten na lang staan of lopen;
• pijn aan de binnenkant van de voetboog of de enkel;
• een gezwollen binnenenkel, soms met pijn langs de pees achter het enkelbot;
• pijn aan de binnenkant van het scheenbeen;
• knieklachten aan de binnenkant, omdat het onderbeen meedraait als de voet doorzakt;
• schoenen die aan de binnenkant snel scheef slijten.

Wordt één voet in korte tijd duidelijk platter, of heeft u pijn en zwelling aan de binnenkant van de enkel? Laat dat dan op tijd onderzoeken. Dat kan wijzen op een overbelaste pees die steun nodig heeft.

Wat zijn de oorzaken?

De vorm van uw voet krijgt u grotendeels mee van uw ouders. Soepele gewrichtsbanden zorgen ervoor dat de voetboog makkelijker inzakt. Bij kinderen zijn platvoetjes heel normaal; de voetboog ontwikkelt zich in de loop van de eerste levensjaren. Lees daarover meer op de pagina over knikplatvoet bij kinderen.

Bij volwassenen kunnen ook andere dingen meespelen: zwakke voetspieren, overgewicht, een zwangerschap, veel staan op harde vloeren of schoenen zonder steun. Bij het ouder worden kunnen pezen die de voetboog ondersteunen minder sterk worden. En bij reuma of na een blessure kan de stand van de voet veranderen. Een voet die bij het lopen veel naar binnen kantelt, noemen we ook wel overpronatie.

Wat kunt u zelf doen bij platvoeten?

Heeft u platvoeten maar geen klachten, dan hoeft u niets te doen. Voeten met een lage boog zijn niet zwakker of slechter dan andere voeten. Heeft u wel klachten, dan zijn dit goede eerste stappen.

Draag schoenen die de voet steun geven

Kies schoenen met een stevige hielkap, die de hiel recht houdt, en een middenzool die niet makkelijk dubbelvouwt of in elkaar draait. Veterschoenen geven meer houvast dan instappers. Slippers, ballerina’s en versleten schoenen laten de voet juist meer doorzakken. Op onze pagina over schoenadvies leest u waar u verder op let.

Train uw voetspieren

Sterke voetspieren helpen de voetboog op te bouwen. Een eenvoudige oefening is de korte voet: ga zitten met uw voet plat op de grond en probeer de voet korter te maken door de bal van de voet richting de hiel te trekken, zonder uw tenen te krommen. De voetboog komt dan iets omhoog. Houd dat een paar seconden vast en herhaal het tien keer. Op uw tenen staan en langzaam weer zakken traint de kuit en de pees aan de binnenkant van de enkel.

Let op uw belasting

Bouw nieuwe activiteiten rustig op, zoals een lange wandeling of hardlopen. Wissel staan en zitten af als u veel staand werk heeft. En ga niet met pijn door, want overbelaste pezen hebben rust nodig om te herstellen. Heeft u overgewicht, dan scheelt elke kilo minder: bij elke stap komt er dan minder gewicht op de voetboog.

Wanneer kan een podotherapeut helpen?

Blijven de klachten, ook met goede schoenen en oefeningen? Dan kan een podotherapeut onderzoeken of uw voetstand de oorzaak is. We bekijken uw voeten staand en lopend, testen hoe beweeglijk de gewrichten zijn en meten met een dynamische voetscan hoe uw voet afwikkelt.

Komen uw klachten door een voet die te ver doorzakt, dan kunnen steunzolen helpen. Platvoeten en steunzolen horen alleen samen als er ook klachten zijn: een zool ondersteunt de voetboog en stuurt de afwikkeling, zodat pezen en gewrichten minder belast worden. Wij ontwerpen elke zool op basis van uw meting en laten hem 3D-printen. Daarbij krijgt u oefeningen en schoenadvies.

Is de pees aan de binnenkant van de enkel overbelast, dan is het goed om daar niet te lang mee te wachten. Een zool kan die pees ontlasten, zodat hij rust krijgt om te herstellen. Na een paar weken kijken we samen of de klachten afnemen en of de zool goed zit.

Veelgestelde vragen over platvoeten

Moet ik met platvoeten altijd steunzolen dragen?

Nee. Heeft u geen klachten, dan is een steunzool niet nodig. Pas als de voetstand pijn of overbelasting veroorzaakt, kan een zool zinvol zijn.

Kunnen platvoeten knie- of rugklachten geven?

Dat kan. Als de voet doorzakt, draait het onderbeen mee naar binnen. Dat verandert de belasting op de knie, en soms hoger op. Of dat bij u de oorzaak is, moet uit onderzoek blijken.

Gaan platvoeten weg met oefeningen?

Een soepele platvoet krijgt door oefeningen meestal geen hoge boog, maar sterkere voetspieren kunnen de klachten wel verminderen.

Hoe weet ik of ik een soepele of stugge platvoet heb?

Ga op uw tenen staan en kijk of de voetboog terugkomt. Zo ja, dan is de platvoet waarschijnlijk soepel. Blijft hij plat, laat de voet dan onderzoeken.

Laat uw voeten nakijken

Twijfelt u of uw klachten met platvoeten te maken hebben? Maak een afspraak bij Podotherapie Bonnema in Eindhoven of Someren. Bel 06 159 200 03 of plan een afspraak via de contactpagina.